نویسنده (های) وبلاگ سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi
آرشیو وبلاگ
      نسخه شناسی و معرفی کتاب codicology and book reviews ()
واژگان فارسی-فرانسه در زمینه تذهیب، رنگ، کاغذ، مینیاتور، نقاشی، مرکب نویسنده: سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi - یکشنبه ۱۳ امرداد ۱۳۸٧

Some codicological terms in book crafting art

S.M.H.Mar´ashi

 

The specific terms of any knowledge and technique has an important role in transferring that knowledge. Lack of exact and equal terms and terminology prevents the transfer and equal development as well as the relation between the experts of that field. Creation of a databank for equalization of the terms and giving a clear definition of them will make the fast and exact transfer of the knowledge in different languages and times possible. The art of decorating books and making constituents for producing books in Iran has a multi- centennial background and it is evident that, in this period, it gets its special terms. One of the fields of decorating books is book illustration and it is natural that the name of color and their spectrum show the separation and precision in making paints and painting.

It is here tried to fetch a list of the paint names and other related fields in painting in Latin and Persian alphabetical orders, respectively and it is also tried to give an archaic term used in the Old Persian texts in front of each French term.

Keywords: illumination, paints, coloration and dying, stainer, paper and papermaking, miniature, painting, ink

 

اصطلاحات خاص هر فن و دانشی، نقش مهمی در انتقال آن دانش دارد. فقدان واژگان و اصطلاحات دقیق و یکسان، مانع از انتقال و گسترش همسان و ارتباط متخصصان آن فن می‌گردد. ایجاد یک بانک اطلاعات برای یکسان‌سازی واژگان و تعریف روشن آنها، امکان انتقال سریع و دقیق دانش را در زبان‌ها و زمان‌های مختلف فراهم می­آورد آورد. هنر نسخه­‌آرایی و فراهم آوردن مواد سازنده برای تولید نسخه­های خطی در ایران، قدمت چند صد ساله دارد و طبیعی است که این فن، در این مدت، واژگانِ خاص خود را یافته باشد. یکی از زمینه‌های نسخه‌آرایی، مصّورسازی است. رنگ، پرده­رنگ، آرایه­ها و ... اهمیت خاصی در نسخه­پردازی و مصّورسازی نسخه­های خطی دارد.

در این جا علاوه بر تقسیم بندیِ سرعنوان­ها در زمینه آرایش نسخه­های خطی، کوشش شده است تا در برابر واژگان فرانسه، برابرهایی از متون فارسی قدیم آورده شود.

کلیدواژه­ها:  تذهیب، رنگ­ها، رنگ­آمیزی و رنگ­سازی، رنگ­مایه­ها، کاغذ و کاغذسازی، مینیاتور، نقاشی، مرکب

 

 

 

 

رنگ­ها

آبِ خون، خوناب (= سرخ شنگرفی) rouge de cinabre

آبی آسمانی   ultramarine

آبی روشن   bleuvif

آل، وردى (= قرمز براق) écarlate, rose vife

ارغوانى   pourpre

اسفیداج، سفیداب قلع   céruse d’étain

بادنجانى   couleur aubergine

بلوطى، تریاکى سوخته، قهوه‏اى   marron

پیازى   brunrouge,pleure d’oignon

جگرى   carmin

جوزى، گردویی، قهوه‏اى brun

چینى (= سبز روشن)  vert clair

خاکسترى   gris

خودرنگ   chair couleur

زرد   jaune

زرد زعفرانى   jaune safran

زرد طلایى   jaune d’or

زرد لیمویى   jaune-citron

زرداب   jaune de carthame

زعفرانى   éponyme couleur

زنگارى سفید، سبز کمرنگ   vert-pale

ساج، بقام (= بنفش) campêche

سبز  vert

سبز برگ نى   vertfeuille de roseau

سبز دمن   vertprairie

سرخ   rouge

سرخ لاله   rouge tulipé

سفید   blanc

سفید نیل   blanc bleuté

سوسنى  violet

سیاه noir

سیاه- سفید noir-blanc

سیبکى (= سبز کدر) vert pomme

شاه‏آب (= سرخ گاجره) rouge de carthame

شَنگرفى vermillon

طاوسى bleu paon

طوطى، طوطکى vert perroquet

عنابى   rouge-jujube

عودى   violet-brun

فریسه، فریشه (= سبزآبى)   vert-bleu

فُستُقى (= سبز مغزپسته­ای) pistache couleur

فیروزه‏اى   turqoise

قفایى، ارغوانى روشن   mauve

کاهى (رنگ)   jaune-paille

کبود، آبى تیره   (bleu (marine

گل‏بهى couleur peche

گلگون (= سرخ، گلرنگ) rose orangé

گونه­مردم، اگارگون (= صورتى)  rose (chair)

لاجوردی   azure, outremer

لاجوردى سفید   bleu-clair

لاکى (= سرخ روشن)   

, rouge de laquelaque rouge

لعلى، عروسک (= قرمز یاقوتى)   rouge-rubis

مورد (= گلگون)   myrte

نارنجى   orange

نخودى  jaunâtre

نیلگون (= کبود، آبی سیر)  bleu-nuit

یاقوتى (رنگ)   rubis

 

 

 

 

مرکب و مرکب­سازی

دوده   noirde fumée

دوده گیاهى   suievegetale

دوده، سناج   suie

زاج      couperose, sulfat

زاج روى، توتیاى روح   vitriole blanc

زاج سبز، زاج حاج‏طرخانى   vitriole vert

زاج سرخ   sulfat de fer

زاج کبود، کات کبودsulfat de cuivre, vitriole bleu  

زغال چوب   boiscarboniseé, carbone

زغال حیوانی   carbone animale

زغال گیاهى   carbone végétale

زغال معدنى   carbone minérale

عنبر   ambre

 عنبر اشهب   ambre gris

مازو   noixde galle

مرکبِ دوده   encre au carbone

مرکبِ رنگى   encre de couleur

مرکبِ زاج و مازو   encre metallo-gallique

مرکبِ سفید، لیقه سفید   encre blanche

مرکبِ طاوسى   encre du paon

مرکبِ مازو   encre gallique

مرکبِ مخلوط   encre mixte

مرکبِ ندیدنى   encre invisible

مرکب، سیاهى، مداد، حبر، زگالاب   encre

مُشک   musc

 

 

 

 

رنگ­‏مایه­ها

آبِ طلا   encre dorée

آبِ ما زو   décoction de noix de galle

آبِ نقره   encre d’argent

آرد   farine

آل، کاجِرِه، معصفر   carthame

اُخراى سرخ ocre rouge

ارزیز، قلع   étain

اِسپَرَگ   gaude

استوبج blanc de céruse

اسراش (= سریش، سریشم)   colle

اشنان   jusde) saponaire)

انزروت، عنزروت   sarcocolle

بالنگ   cédrat

بذر قطونا، اِسبَقول   psyllium

بُراق   borax

بستان‏افروز، تاج خروس   amarante

بلغور   gruau

بلغور برنج   gruau de riz

تَرف   laitsec

تمپرا، (رنگ‏مایه) تخم مرغی   détrempe

تنگار، بورق (= سیلیکاتِ طبیعى ِ هیدراته مس)  chrisocolle

توتیا، پنبه روى (= اکسید روى)   blanc de zinc

توتیا، سولفات روى   tutie

توفال مس، براده مس   limaille de cuivre

حَجَرالدم مصرى   hematite rouge

حَجَرالدم هندى    hematite brune

حَجَرالدم، هماتیت ( =  اکسیدِ آهنِ طبیعى) hématite

حشره قرمزدانه   cochenille Kermés

حنا   henné

خاک زنگ (= خاک آهن‏دار)   terre ferrugineux

خاک چینى   blanc argileux

خاک چینى، خاک مشرق، خزف چینى   kaolin

خاک رس   argile

خاک سفید   argile blanche

خون سیاوش   sangde dragon

رنگیزه، گَردِ رنگ pigment

روى، توتیا ى معدنى   zinc

زرِ حل‏کرده   oren solution

زراندودکارى، تذهیب   dorure

زردِ گِل، گِل زرد ocre jaune

زردچوبه   curcuma

زرنیخ زرد   orpiment

زرنیخ زرد   sulfat d’arsenic jaune

زرنیخ قرمز   réalgar

زعفران   safran

زنگِ آهن   jaune de fer

زنگار   vertde gris

 زنگار نقره   grisd’argent

زنگار، زنگ مس   acétate de cuivre

سِرگین   crottin

سرمه   antimoine

سرنج، زنجفر، سلقون   minium

سُرَنج ­سفیداب   oxyde de plomb

سفیداب سرب céruse de plomb

سفیداب سرب، سفیده کمانگران blanc de plombe

سفیداب شیخ، سفیداب اصفهان blanc de kermes

سفیداب فارسى céruse de Perse

سفیداب کاشغرى céruse de Kashghar

سفیداب، سَفیده کمانگران céruse

سفیدگرى کردن، رنگ‏زدایى کردن   blanchir

سگ‏انگور، تخم بوى، تاجریزى   morelle

سنگِ گچ، گچِ چسب‏آمیخته   gypse

سیماب سیاه   sulfure de cinabre

شکر سرب   acétate de plomb

شنگرف   cinabre

شنگرف کانى   cinabre minéral

عناب   jujube

قرمزدانه   kermés

کرچَک هندی   croton

گرد ذغال   charbon poudre

گِلِ اُخرا، گِلِ ارمنى، خاک ارمنىocre  rubrique,

گِل بحرى   bouemarine

گل بَلاس   buthea frondosa

گِل هرمز   boued’ormuz

لاجورد اصل   azurite, lapis lazuli

لاجورد سلیمانی، مَغنیسا   cobalt

لاجورد عملى   imitation du lapis

نسبال، پوست انار   

écorce de grenade

نیل   indigoindigotine

نیل فرنگی   bleude prusse

 

 

 

 

رنگ­ها – افزودنی­ها  (additives)

عِلْک (= نوعى صمغ جویدنى)   gomme  macher

آبِ مورد   eaude myrte

آب نارنج   jusd’orange

بستمان   adjuvant de flottation de la marbure

 روغن جلا   vernis

 روغنِ کمان   vernis  laque

 روغن نفت   naphta

سرکه   vinaigre

سریش colle d’asphodle

سریشم پنبه   collodion

سریشم سیاه، سریشم حیوانی  colle animale

سریشم شام   colle de Syrie

سریشم ماهى   colle de poisson

لُتر، آهک   chaux

لعاب اسبغول   colle de psyllium

مَرقشیشا، مرغش  marcasite

نمک سنگ، نمک ترکى   selgemme

 نمک فرنگى   selde magnésie

 نمک گوگرد، مَلَح شَخار   sel de soude

صمغ   gomme

صمغ اقاقیا   gomme d’acacia

صمغ عربى   gomme arabique

صمغِ گیاهى   gomme végétale

صمغِ نباتى، رِزین   résin

صمغ و سریش، اسراش   medium

 

 

 

 

رنگ‏آمیزى و رنگ­سازی

مواد رنگى، رنگینه‏ها   materiaux de la couleur

درجه رنگ، پرده‏رنگ   nuance

طرز رنگ آمیزى، رنگ‏بندى coloration

کم‏رنگ، رقیق   dilué

آستر رنگ  base de la couleur

اطلس رنگ   palette

الوان polychrome

بطانه، بتونه  masticsupport de laque,

بوته نیل   indigotier

رنگ روحی (= پشت‏نما، شفاف) couleur transparent

پهنه رنگ، سطح، زمینه   zone

پیش‏طرح   carton

پیمونى، مطابق اندازه و معیار   modulaire

ترکیب، مخلوط، آمیزه    mélange

ترکیب‏سازى، تلفیق   combination

واگیره (= تکرار با قاعده یک طرح)  rythme

تَکلیس (= خشک کردن با حرارت بسیار)   calcination

ته‏رنگ   tonpastel

ته‏نشین شدن   décanter

تیره   sombre

تیره، سیر   foncé

دایره رنگی (=  نمودارِ مُدوّر فام‏ها)    cycle de couleurs

حلال، حل‏کننده   solvant

حیل   trucs

دو رنگ   teinture  deux couleurs

رقیق   fluide

رقیق کردن   détremper

رنگ   couleur

رنگ روغن   peints de laque

رنگِ روغنى، رنگ و روغن   couleurs  l’huile

رنگ، ماده رنگى   coloration

رنگ‏آمیزى   coloriage, mise en couleur

رنگ‏ده، رنگى   tinctorial

رنگ‏زا   colorant

رنگ‏هاى اصلى، رنگ‏هاى اوّلیه   couleurs primaries

رنگ‏هاى ثانوى   secondaires couleurs

رنگ‏هاى سریشمى   couleurs  la colle

رنگ‏هاى شخصى یک هنرمند، رنگ‏هاى ذهنى     couleurs subjectives

رنگ‏هاى مکمّل   couleurs complémentaires

رنگ‏هاى هماهنگ   couleurs harmoniques

روشن، درخشان  vivant

روغنى، لاکى   laqué

سوخته، تکلیس‏شده   calciné

سوزانده   carbonisé

غلیظ   consistant

رنگ حاجب، رنگ جسمی (= کدر، پوشاننده)   couleur opaque

ماده رنگى colorant

مسطّح، تخت، یکدست   enaplat

مکانِ نیل­گری   indigoterie

نیل زدن   bleuir avec indigo

هماهنگى (=  ویژگى‏هاى همانند در ترکیب‏بندى)  harmonie

هم‏سطح، صاف  aplati

هم‏سطح کردن، مسطّح کردن     mise en aplat

 

 

 

 

کاغذها و کاغذ سازی

کاغذ ابرى

آبی   couleur pour la marbrure

ابرى‏ساز   marbreur

ابرى‏سازى   marbrure  procédé de

بُستمان، ملاط، چاشنى؛ چسب  ) liant (de peinture

رنگ گذاشتن   poser des couleurs

ساخت و تجارت کاغذ ابرى و رنگى   dominoterie

کاغذ ابرى، کاغذ ابر و باد papier marbré, marbrure

کاغذ گذاشتن   poser du papier

ملاط ترکیبى   liant  base

 

کاغذهای دیگر

چربه   papier fin pour poncif

قالب کاغذ   moule  papier

کاغذ رنگه   papier teinté

کاغذ رنگه خوش‏قلم، کاغذ رنگه صیقلى papier teinté à surface lustre

کاغذ رنگى   papier coloré

کاغذ زرافشان   papier  semis d’or

کاغذ زینتى   papier décoré

کاغذ سوزن‏زده، کاغذ گرده، گرده تصویر   papier poncif

کاغذ عکاسى   papier silhouetté

کاغذ عکس   papier au pochoir

کاغذ گرده‏بردارى   papier calque

 

 

 

 

تذهیب

آذین سرفصل، آذین ته‏فصل vignette

آرایه برجسته   décor en relief

اسلیمى   arabesque

پیچِ­ نیلوفر  liseron

تذهیب   enluminure

تذهیب کردن   enluminer

ترنج   rosace, medaillon ovale

ترنج بادامی، بادامک   mandorle

تزیین   ornement

تزیین ختایى   chinoiserie

تزیین گل و بوته   ornements floreux

تزیینات   ornementation

تزیینى   décoratif

حاشیه اسلیمى   bordure d’arabesque

حلقه   boucle

خوشه‏انگورى vignette

 درهم‏تابیده   interlace

 دندان­موشی   feston

دَوَله، قیطانى، زنجیره‏اى، نقش زنجیرى   chenille

زرافشان   sablage d’or

زرافشان حل‏کرده   semis d’or en solution

زرافشان غبار، لینه   semis d’or poussiere

زرافشان میانه   semis d’or moyen

زرافشان، افشان   semis d’or

زرافشانى خال طلائى   pointe d’or

زراندود   dorée

ساقه پیچان   singulion

سرترنج، آویزه   pendentif, fleuron

سرلوح   enluminure en haut de la page

سرلوح؛ سرفصل frontispiece

شاخ و برگ، پیچک تاک   rinceau

شمسه   médaillon circulaire rayonnant

عنوان   enluminure initiale

قاب تزیینى cartouche

کنگره   lobe

کنگره‏دار   lobé

گره رومى   rinceau byzantin

گره‏هاى خوش‏طرح   rinceau de beaux tracés

گل و مرغ، گل و بلبل   roseet rossignol

نقشِ ابر   nuage

نقش برگ کنگرى   acanthé

نقش درهم‏تابیده   entrelacement

نقش ملیله    filigrane

 

 

 

 

نگارگری  

اژدر   dragon

استخوان‏بندى composition

تصاویر الفیه شلفیه   figures érotiques

جانورسازى   dessin animalier

چهره‏گشایى، چهره‏پردازى، صورتگرى    portrait

چهره‏گشایى، چهره‏نگارى   portraiture

زغال گرفتن   faire du fusain, dessiner au fusain

سپاه‏پردازى   scène de bataille

سرمشق (= خط راهنما)   ligne directrice

شاخ ختایى   branche à la chinoise

شاخ و مرغ   branche et oiseaux

شبیه‏کشى   dessin d’immitation

شکارگاه، نخجیرگاه   scène de chasse

طرح مُسَوَّده   dessin au noir

طرز استخوان‏بندى formule de composition

طرفه‏نگارى، عجایب‏نگارى   grotesquede

گرته/ گرده   croquis

گرده برداشتن   calquer

مجلس بزم   scène de festin, scnes de banquet

مجلس­سازى   scène de genre

نگارِ زغال، زغال   fusain

نگاره ، نگارگری  miniature

نیرنگ انداختن، طرح افکندن   esquisser

نیرنگ؛ انگاره   esquisse

 

 

 

 

نقاشى

 

 

 

 

 

آراستن   disposition

آرایش   embélissement

ابر (= یکى از هفت اصل نقاشى)   abr

اسلوب، طرز   style

اسلیمى/ اسلامى (= یکى از هفت اصل نقاشى)    rinceau décoratif

اصلِ طرح   fondement de la composition

اطلس (نقش‏مایه)، گنجینه (نقش‏مایه)   répertoire

انگاره   modèle

انگاره، طرح اولیه، طراحى نقشه   ébauche

بازآفرینى (=  تکثیرِ  اثرِ  هنرى) reproduction

بازنمایى موبه‏مو، نقاشی عکس‏گونه   photographic

بدون ابزار، با دستِ خالى    mainlevée

برجستگى اشکال   modélé

برجسته‏سازى کردن   modéler

بزرگ‏نمایى، بزرگ‏سازى   agrandissement

بوم support

بى‏رقم (= آرایه بی­امضا)anépigraphe 

پس‏زمینه تک‏رنگ   fondmonochrome

پهنه رنگ، زمینه، سطح   registre

تحریر، خط محیطى شکل، طرح کلّى    surligné

ترکیب بستن   faire la composition

ترکیب‏بندى composition

ترکیب‏بندى سترگ‏نما   composition monumentale

تزیینات   décoration

تصویر تمام‏رخ   visage en plein

تصویر روبرونما   visage de front

تصویر سایه‏نما   silhouette

تصویر سه‏رخ‏نما   visage de trois-quarts

تصویر، چهره   visage

تصویرنگارى   pictographie

تصویرى   pictural

تک‏رنگ؛ رنگ‏گذارى تک‏فام   monochrome

تمام‏دورى   effet de rondeur

تمام‏قد   portrait en pied

تمپرا  détrempe

 

جنبه­های کلی

چهره portrait

چهره‏پرداز، صورتگر، شکل­نویس   portraitiste

حالت   expression

حامى هنر، هنرپرور patron

حجم‏نمایى   perspective

ختایى (=  یکى از هفت اصل نقاشی) motif décoratif floral

خط - نقّاشى   calligraphie-peinture

خط تیره‏رنگ   trait foncé

خط جناغى، شکسته   zigzag

خطِ شکل‏ساز، خطِ کناره‏نما  contours déliminés

دانشِ فنى، مهارت   coupe de main

درخت اقاقى، اقاقیا   acacia

درخت بندق   savonnier

درخت بید   aubier

درخت توت   murier

درخت خیره سرخ   Althea rosea

دستورالعمل (= طرز ساخت)   formule

دیوارنگاره   fresque

دیوارنگاره خشک   fresco secco

رسم؛ تصویر، نقش   dessin

رنگ‏ساز، [کاشی] لوّّان   massiers

رنگ‏سایه بسیار روشن زدن   rehausser

روشنایى، نور   lumiere

ریزه‏کارى‏هاى نقاشى   touches de peinture

ریزه‏کارى‏هاى نهایى، پرداختِ پایانىِ finitions

زراندودکار، مُذهِّب   doreur

زرنیخ شاخ  (= ورقه نازک سرخ)   réalgar en lamelles

زمنیه، متن champ

زنگارى، آهن‏دار   ferrugineux

ساخت‏بندى   construction

ساخت‏بندى   construction

سایه زدن   ombrer

 سبوس برنج   sonde riz

ستاره جدول   règle  encadrement

سطح، زمنیه؛ رنگ پهنه   domaine

سلسله رنگى، گام رنگى   évolution chromatique

سنا، سناى فرنگى، سناى مکى، سناى هندى، سناى طرابلس  séné

سنت تصویرى   tradition picturale

سندروس   sandaraque

سنگ آسیا   meule

 سنگِ ارمنى   lapis oriental

 سنگِ الرحمن   lapis divinus

سنگ پا، سنگ خارا   pierre ponce

 سنگِ جهنم   lapis infernalis

سنگِ لاجورد lapis (lazuli)

 سنگِ محک   lapis lydius

 سنگ مرجان   corail

 سنگ یشم   jade

 سنگ یشمِ سبز   lapis nephriticus

 سنگِ یهود، حَجرالیهود   lapis judaicus

سیاه‏قلم، قلم‏سیاهى  dessin à l’encre noire, dessin au trait, trait noir

سیلیس   silice

 شاه­توت   murenoire

شِبِت، شِوید   fenouil, aneth /anet

شبیه‏سازى، بازنمود، بازنمایى   représentation

شغل ها

 شکر سرب   selde saturne

 شمایل‏شناختى   iconographique

شمط  dépôt du lavage du lapis

شنبلیله   fenugrec

 صابون عراقى   savon irakien

صابون مصرى   savon égyptien

 صانع   artiste

صَبر، عود   alos

 صدف ارغوان   pourpre de murex

صدفِ رنگ  coquillage (pour couleurs)

صدف مروارید   nacre

صناعت، طرزِ ساخت اثرِ هنری facture

صورت   image

صورت؛ مصورسازى   illustration

صورت‏بندى، شکل‏بندى    formation

صورتگر، مصّّور، نقّاش   peintre-miniaturiste

صورتگرى، شکل‏نگارى   peinture figurative

ضربه‏قلم   trait de pinceau

طراحى با رنگ‏آبه، نقاشى آب‏مرکبى   lavis

طراحى کردن   dessiner

طرح  croquis

طرح، نقش، نگاره، الگو، نگاره   pattern

طرح‏شناسى   graphisme

طلا کردن   malaxer

طلق سفید   talc

طیف   panorama

عکس   peinture au pochoir

عکس‏گونه، بازنمایى موبه‏مو  photographique

عمده کار   gros de l’oeuvre

عمل oeuvre

غیر پیکرنما   peinture non-figurative

فرنگى (= یکى از هفت اصل نقاشى)    rinceau d’acanthe

فلز برنج   laiton

فلز مس   cuivre

فلزات حلّ   dissolution

قالب هنری، صورت، شکل   forme

قرص دایره   disque

قلم آهنى   calame en métal

قلم جدول­کشى (= ترلینگ)   plume  encadrement

قلم نوک‏آهنى، قلم فلزى   pointe sèche

قلمدان   écritoire

قلیا، اسحوار   alkali, soude

کتبخانه، کتابخانه   atelier-bibliotheque

کتیبه، چهارگوشى   panneau

گچ‏برى تزیینات دیوارى   décoration murale

گرته‏بردارى کردن، کپى‏بردارى کردن    reproduire

گرفت و گیر   empoignade d’animaux

گِره‏بندى ساختن   tracer des rinceaux

لاجورد زدن   azurer

لاجوردشوى   laveur de lapis

لاک، روغنى   laque

مالش‏کارى، نقش‏بردارىِ ساییدنى   frottage

متنِ تصویر، پس‏زمینه تصویر fond

مجسم کردن، به‏تصویر آوردن   conceptualiser

مجلس‏سازى   portrait de groupe

مداد  mine de plombe

مذهِّب، تذهیب‏کار   enlumineur

مزوِّق   coloriste

مضمون، درون‏مایه   thème

مفهوم تصویرى   conception de l’image

مواد سازنده   ingrédiens

موى یال، دم اسب   crinde cheval

میناى الوان   cuerda seca

نسخه­آرا، استادکار، صنعتگر  artisan du livre

نقّاش آرایه­ساز  peintre décorateur

نقّاشِ چهره‏ساز   peintre de scnes de genre

نقّاش سفالینه   peintre céramiste

نقاش‏خانه، نگارخانه، کارخانه   atelier de peinture

نقاشى آبرنگ   aquarelle

نقّاشى تزیینى   peinture décorative

نقّاشی- خط   peinture-calligraphie

نقاشى دیوارى   peinture murale

نقاشی رنگ و روغن   peinture  médiums gras

نقاشى رنگ و روغنى   peinture  l’huile

نقّاشى؛ تصویر   peinture

نقره‏کارى    argenture

نقش سوزن   troud’épingle

نقش، تصویر، پیکر، شکل   figure

نقش‏مایه، بن‏مایه   motif

نقش‏مایه‏هاى درهم‏تنیده motif d’entrelacs    

نقشه تصویر   dessin prépatoir

نوارِحاشیه، بیاضِ ‏اطرافِ مکتوب   bordure

نیم‏رخ   portrait de profil

واحد اندازه‏گیرى، مقیاس   module

واگیره، تکرار   répétition

هاله تقدس   auréole

هاون    mortier

هفت اصل نقاشىsept principes fondamentaux de la peinture

هم‏بَرى داشتنJuxtaposer 

هم‏بَرى، هم‏کنارى، باهم نهادن   juxtaposition

هنر کتاب‏آرایى   artdu livre

هنر نسخه‏آرایى   artdu manuscrit

هنرور   homme de l’art

 


این مقاله در نشریه زیر به چاپ رسیده است:

MAREMAT & PEZHOUHESH (restoration & research) Specialized bi-quarterly journal restoration of cultural works and historical monuments Vol.۲, No. ۳- ۲۰۰۸

 

 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر تبریز در ایام سلطنت محمدعلی شاه (1909-1907) بر اساس اسناد بایگانی وزارت امور خا مقالاتی درباره خواجه نظام الملک طوسی داستان مسیح، داستان سَن ‌پی‌یِر، عنصرهای زبان فارسی دستورالعملی به فارسی برای رنگ کردن کاغذ مقالاتی درباره غزالی کاتبان دست‌نوشته‌های کهن کتابخانه مجلس آیین شناساندن نسخه‏هاى خطى‏ دو پژوهش درباره الکتاب (معرفی کتاب) Bibligraphie francaise de l,Iran جام جم (معرفی کتاب)
کلمات کلیدی وبلاگ نقد کتاب (۱۱) نسخه خطی (۱٠) نسخه شناسی (۱٠) codicologie (٥) ابن سینا (۳) avicenna (۳) ایران (۳) خواجه نصیرالدین طوسی (۳) فرانسیس ریشاردfrancis richard (۳) vocabulaires codicologiques (۳) نسخه های خطی (۳) قرآن (٢) اسناد دوره قاجار (٢) پادری padery (٢) صفویان (٢) ابن‌سینا (٢) هنر ایران (٢) کتابشناسی (٢) فارسی - فرانسه (٢) سیبویه (٢) مهر شناسی صفوی (۱) آلگ گرابار (۱) نسخه شناسی فرنگی (۱) مُهرشناسی ایرانی (۱) مُهرشناسی دوران صفوی (۱) سلسله پهلوی (۱) اسناد دوره صفوی (۱) امین‌الضرب (۱) قرآن عثمان (۱) احسان یارشاطر (۱) مجموعه خدایان ثمود (۱) وان دن براندن (۱) انقلاب مشروطه (۱) adam gacek (۱) کاتب (۱) کاغذ paper (۱) gazophylacium linguae persarum (۱) محمد‌تقی مسعودیه (۱) ادوارد گرانویل براون (۱) ذبیح‌الله صفا (۱) نسخه خطی فارسی (۱) سلجوقیان (۱) آموزش زبان سومری (۱) گرجستان (۱) کتابخانه ابراهیم سلطان (۱) مکتب شیراز (۱) جام جم (۱) آلبرت هوتم ـ شیندلر (۱) باغنو شیراز (۱) شَدُّ الازار (۱) دنیز اِگْل‏/ denise aigle (۱) هنر قاجار (۱) نظامى گنجوی (۱) چاپ سنگى (۱) ب و رابینسون/ robinson (۱) چرم و مرمت (۱) غزالی (۱) بت پرستی (۱) ابوعلی سینا (۱) سیاست نامه (۱) صفحه آرایی (۱) تورات (۱) شاه عباس (۱) مینیاتور (۱) روسیه (۱) مثنوی معنوی (۱) انجیل (۱) سفرنامه (۱) هند (۱) اصفهان (۱) استعاره (۱) مؤسسه نسخه‌های خطﻰ آکادمی ملی علوم آذربایجان (iman (۱) جلال الدین رومی (۱) نیکلسون nicholson (۱) موسیقی سنتی ایران (۱) محسن صبا (۱) سالتیکوف (۱) آسیای میانه (۱) edisud (۱) کتابخانه ملی مصر (۱) زبان فرانسه (۱) ایرانیکا (۱) آناتولی (۱) ت صباغ (۱) les metaphors de coran (۱) قحطی (۱) manuscrit (۱) جمهوری آذربایجان (۱) جمهوری تاجیکستان (۱) iranica (۱) ehsan yarshater (۱) تشریفات دیپلماتیک (۱) ظل السلطان (۱) فهرست مقاله و کتاب (۱) خواجه نظام الملک طوسی (۱) جنگ اول جهانی (۱) islamic codicology (۱) مینیاتور ایرانی (۱) قراقویونلو (۱) سیداحمدخان - آثار و شرح حال (۱) ریحانه خاتون، (۱) زبان عربی - نحو (۱) زبان عربی - نحو (۱) ژرار تروپو (۱) ژرار تروپو (۱) واژگان ایتالیایی - لاتین - فرانسه-فارسی (۱) کتابخانه مجلس ایران (۱) کاغذ رنگه (۱) فرانسیس ریشار francis richard (۱) داستان مسیح داستان سَن ‌پی‌یِر عنصرهای زبان فارسی (۱) historia christi persice ‎conscripta (۱) خاویر خرومه (۱) چاپخانه الزویر (۱) ایگانی‌های وزارت امور خارجة فرانسه (۱) تبریز در دوران مشروطه (۱) توفیق فهد (۱) سالنامه امیرکبیر (۱)
دوستان من کتابخانه های دیجیتالی جهانی کتابخانه ایرانشناسی مجلس انجمن ایرانشناسی فرانسه نوشته هایی درباره ایران گاهی سرک می کشد دانشگاه آکسفورد ترجمه شعر و ... دانلودهای مفید دانشگاه کمبریج میراث مکتوب پرتال زیگور طراح قالب