نویسنده (های) وبلاگ سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi
آرشیو وبلاگ
      نسخه شناسی و معرفی کتاب codicology and book reviews ()
قرآن عثمان نویسنده: سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi - سه‌شنبه ۱٩ شهریور ۱۳۸٧

 

 

قرآن عثمان، قدیمی ترین قرآن در جهان

قدیمی ترین قرآن خطی درکتابخانه­ای در یکی از گوشه های دور افتاده تاشکند قرار دارد.

این نسخه خطی، در واقع، بخشی از قرآن است که از سده نهم قمری، در "هست- امام" واقع در صد کیلومتری جنوب سمرقند، نگهداری می­شود. این نسخه، در صندوق مخصوصی  که یک طرف آن شیشه است در دیوار اطاق کوچکی، در کتابخانه­ای  قرار دارد که در آن، حدود ۲۰ هزار جلد کتاب و سه هزار نسخه خطی وجود دارد.

گفته می شود که خلیفه عثمان پنج نسخه از نسخه اصلی قرآن را تهیه کرده بود.

بخش­هایی از یک قرآن که اکنون در موزه توپکاپی سرای (استانبول) موجود است نیز یکی دیگر از این پنج نسخه به شمار می­رود.

قرآن عثمان، قرن‌ها مورد احترام بوده و هنوز آثاری از لکه‌های خون- که می‌گویند متعلق عثمان است ـ روی آن باقی مانده است. این قرآن نفیس، دارای 97 ورق پوستیِ یک تاییِ بزرگ و به خط حجازی سده دوم هجری است که تقریباً نیمی از متن قرآن را شامل می‌شود.

ظاهرا، پس ازمرگ عثمان، علی (ع)، این قرآن را به کوفه برد و ۷۰۰ سال بعد، هنگامی که تیمور لنگ با لشکر خود به این منطقه رسید، قرآن عثمان را با خود به سمرقند پایتخت باشکوهش برد. مدت چهار قرن این قرآن در آنجا بود تا اینکه روس ها در سال ۱۸۶۸ سمرقند را اشغال کردند. فرماندار روسی سمرقند، قرآن عثمان را برای کتابخانه سلطنتی به سن پترزبورگ فرستاد. پس از انقلاب بلشویکی، لنین، قرآن عثمان را به" اوفا" فرستاد. سرانجام به دلیل تقاضاهای مکرر مسلمانان تاشکند، در سال ۱۹۲۴، به این شهر بازگردانده شد.

 پرفسور افیم رضوان که متخصص و محقق شناخته شده‌ای در پژوهش‌های قرآنی است، در حال حاضر معاون موزه کانست کامرا (Kastkamera) و سردبیر نشریه « نسخه‌های شرقی/ Manuscripta Orientalia» است. آخرین کتاب وی « قرآن و جهان آن/ the Quran and its World» ( به دلیل مقاله با ارزش آن در مورد فرهنگ خشونت­ناگرا و گفت و گوی تمدن‌ها) برنده جایزه یونسکو گردید. همچنین عنوان بهترین کتاب منتشره شده در روسیه سال 2001 و نیز جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (سال 2002) را دریافت داشت. رساله جدید وی به معرفی و پژوهش عمیق درباره نسخه خطی یاد شده با نگاهی تاریخی به چگونگی جمع‌آوری و تنظیم متن قرآن اختصاص یافته است. یک لوح فشرده، همراه با متن این پژوهش، فیلمی شامل عکس‌هایی از نسخه یادشده، به مدت52 دقیقه تحت عنوان «در جستجوی قرآن عثمان» وجود دارد.

چکیده نتایج این پژوهش در کتابی با جلد گالینگور و قطع وزیری بزرگ به زبان‌های انگلیسی و روسی همراه با لوح فشرده گردآوری شده است.

 تاریخ کتاب مقدس مسلمانان که بر پایه نسخه‌ای خطی و یگانه قرار دارد می‌تواند برای فهم متقابل و گفتمان دو سویه میان روسیه و جهان پیرامون بسیار با اهمیت باشد.

برای مشاهده جزئیات بیشتر و نیز فیلم چند زبانه مربوط به آن، به این سایت رجوع کنید:  www.mushaf.spb.ru

 

  نظرات ()
مطالب اخیر تبریز در ایام سلطنت محمدعلی شاه (1909-1907) بر اساس اسناد بایگانی وزارت امور خا مقالاتی درباره خواجه نظام الملک طوسی داستان مسیح، داستان سَن ‌پی‌یِر، عنصرهای زبان فارسی دستورالعملی به فارسی برای رنگ کردن کاغذ مقالاتی درباره غزالی کاتبان دست‌نوشته‌های کهن کتابخانه مجلس آیین شناساندن نسخه‏هاى خطى‏ دو پژوهش درباره الکتاب (معرفی کتاب) Bibligraphie francaise de l,Iran جام جم (معرفی کتاب)
کلمات کلیدی وبلاگ نقد کتاب (۱۱) نسخه خطی (۱٠) نسخه شناسی (۱٠) codicologie (٥) ابن سینا (۳) avicenna (۳) ایران (۳) خواجه نصیرالدین طوسی (۳) فرانسیس ریشاردfrancis richard (۳) vocabulaires codicologiques (۳) نسخه های خطی (۳) قرآن (٢) اسناد دوره قاجار (٢) پادری padery (٢) صفویان (٢) ابن‌سینا (٢) هنر ایران (٢) کتابشناسی (٢) فارسی - فرانسه (٢) سیبویه (٢) مهر شناسی صفوی (۱) آلگ گرابار (۱) نسخه شناسی فرنگی (۱) مُهرشناسی ایرانی (۱) مُهرشناسی دوران صفوی (۱) سلسله پهلوی (۱) اسناد دوره صفوی (۱) امین‌الضرب (۱) قرآن عثمان (۱) احسان یارشاطر (۱) مجموعه خدایان ثمود (۱) وان دن براندن (۱) انقلاب مشروطه (۱) adam gacek (۱) کاتب (۱) کاغذ paper (۱) gazophylacium linguae persarum (۱) محمد‌تقی مسعودیه (۱) ادوارد گرانویل براون (۱) ذبیح‌الله صفا (۱) نسخه خطی فارسی (۱) سلجوقیان (۱) آموزش زبان سومری (۱) گرجستان (۱) کتابخانه ابراهیم سلطان (۱) مکتب شیراز (۱) جام جم (۱) آلبرت هوتم ـ شیندلر (۱) باغنو شیراز (۱) شَدُّ الازار (۱) دنیز اِگْل‏/ denise aigle (۱) هنر قاجار (۱) نظامى گنجوی (۱) چاپ سنگى (۱) ب و رابینسون/ robinson (۱) چرم و مرمت (۱) غزالی (۱) بت پرستی (۱) ابوعلی سینا (۱) سیاست نامه (۱) صفحه آرایی (۱) تورات (۱) شاه عباس (۱) مینیاتور (۱) روسیه (۱) مثنوی معنوی (۱) انجیل (۱) سفرنامه (۱) هند (۱) اصفهان (۱) استعاره (۱) مؤسسه نسخه‌های خطﻰ آکادمی ملی علوم آذربایجان (iman (۱) جلال الدین رومی (۱) نیکلسون nicholson (۱) موسیقی سنتی ایران (۱) محسن صبا (۱) سالتیکوف (۱) آسیای میانه (۱) edisud (۱) کتابخانه ملی مصر (۱) زبان فرانسه (۱) ایرانیکا (۱) آناتولی (۱) ت صباغ (۱) les metaphors de coran (۱) قحطی (۱) manuscrit (۱) جمهوری آذربایجان (۱) جمهوری تاجیکستان (۱) iranica (۱) ehsan yarshater (۱) تشریفات دیپلماتیک (۱) ظل السلطان (۱) فهرست مقاله و کتاب (۱) خواجه نظام الملک طوسی (۱) جنگ اول جهانی (۱) islamic codicology (۱) مینیاتور ایرانی (۱) قراقویونلو (۱) سیداحمدخان - آثار و شرح حال (۱) ریحانه خاتون، (۱) زبان عربی - نحو (۱) زبان عربی - نحو (۱) ژرار تروپو (۱) ژرار تروپو (۱) واژگان ایتالیایی - لاتین - فرانسه-فارسی (۱) کتابخانه مجلس ایران (۱) کاغذ رنگه (۱) فرانسیس ریشار francis richard (۱) داستان مسیح داستان سَن ‌پی‌یِر عنصرهای زبان فارسی (۱) historia christi persice ‎conscripta (۱) خاویر خرومه (۱) چاپخانه الزویر (۱) ایگانی‌های وزارت امور خارجة فرانسه (۱) تبریز در دوران مشروطه (۱) توفیق فهد (۱) سالنامه امیرکبیر (۱)
دوستان من کتابخانه های دیجیتالی جهانی کتابخانه ایرانشناسی مجلس انجمن ایرانشناسی فرانسه نوشته هایی درباره ایران گاهی سرک می کشد دانشگاه آکسفورد ترجمه شعر و ... دانلودهای مفید دانشگاه کمبریج میراث مکتوب پرتال زیگور طراح قالب