نویسنده (های) وبلاگ سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi
آرشیو وبلاگ
      نسخه شناسی و معرفی کتاب codicology and book reviews ()
چند یادداشت درباره رویدادنگاری تاریخ ایران در ایرانیکا نویسنده: سیدمحمدحسین مرعشی Seyed Mohammad Hossein Marashi - چهارشنبه ۱٤ بهمن ۱۳۸۸

سید محمدحسین مرعشی

 

چند یادداشت درباره رویدادنگاری تاریخ ایران در ایرانیکا

 

 

 

در جزوه سوم از جلد 13 ایرانیکا (Encyclopaedia Iranica / edited by Ehsan Yarshater) : رویدادنگاری از تاریخ ایران/ A chronological table of events, Iranian istory: 3، به قلم استاد احسان یارشاطر به چاپ رسیده است که مهمترین وقایعی که از حدود 100هزار سال پیش تا سال 2005م در ایران اتفاق افتاده، به ترتیب تاریخی آورده شده است. اما تفاوت هایی میان ایرانیکا و منابع مختلف مشاهده می شود.

 

* ترتیب بسیاری از مدخل ها، در بخش تاریخ معاصر ایران، نیاز به اصلاح دارند:

- دوره چهاردهم مجلس شورای ملی، در ششم اسفند ۱۳۲۲ شمسی گشایش یافته و رضا شاه در ۴ مرداد ۱۳۲۳ شمسی درگذشته است. در ایرانیکا، درگذشت رضا شاه، چند واقعه پیش از گشایش مجلس آمده است.

 

* در برخی موارد یک مدخل دوبار تکرار شده است، آن هم در دو تاریخ متفاوت:

- 1548م، شاه طهماسب قزوین را به پایتختی برمی‌گزیند. 1561م، شاه طهماسب قزوین را به پایتختی برمی‌گزیند.

- 1522م، صفویان قندهار را به مغولان گورکانی واگذار می کنند. 1595م، صفویان قندهار را به مغولان گورکانی واگذار می­کنند.

 - در برخی موارد تکرار مدخل، همراه با اشتباهی دیگر آمده است:

1876م. درگذشت اوژن ناپلئون فلاندن (متولد 1809)، شرق‌شناس فرانسوی، نقاش، معمار، سیاستمدار و دستیار پاسکال کُست در سفرنامه ... مصورش از ایران ... .

1889م.- درگذشت ژان باتیست فلاندن (متولد 1809)، شرق‌شناسی فرانسوی، نقاش، معمار، سیاستمدار و نویسنده شرح کتاب مسافرت‌های خود در ایران با کمک پاسکال خاویر کست. 

 

 

* تفاوت در نام نویسنده:

- نویسندۂ کتاب Caravan Journeys and Wanderings in Persia، در فهرست کنگره: Joseph Pierre Ferrier است، در ایرانیکا Joseph Philippe  Ferrier (ص 262).

- نویسندۂ کتاب Ocherk istorii drevnego Irana، در فهرست کنگره: میخائیل میخائیلوویچ/ Mikhail Mikhaĭlovich دیاکونوف، در ایرانیکا میخائیل الکساندرویچ / Michail Aleksandrovich  دیاکونوف (ص  278).

- نویسندۂ کتاب Persische Grammatik، در کنگره: کارل گرمانوویچ/Karl Germanovich  زالمان، و در ایرانیکا کارل هرمان/ Carl Herman  زالمان (ص 266).

 

* گاه نیز از آثار نویسنده ای که در زمینه یا زمینه هایی متخصص است، مانند رابینو مهر و سکه شناس ایرانی، به جای کتابهایش (مانند Album of coins, medals, and
seals of the shahs of Iran, 1500-1948 و یا Coins, medals, and seals of the shahs of Iran, 1500-1941) در ایرانیکا به مقاله ای اکتفا شده است (ص 277).

 

اینک، فهرست برخی تفاوتها

- تولد Karl Friedrich Geldner در کتابخانه کنگره: 1853، در ایرانیکا 1852 (ص 270).

- انتشار کتاب Studies in Caucasian history (از آثار مینورسکی)، در کتابخانه کنگره و کلمبیا، سال 1953 است و در ایرانیکا، 1957 (ص ۲۸۱، س ۱، خ 30).

 - درگذشت Eugène Flandin: بر اساس فهرست کتابخانه کنگره 1876 است، در ایرانیکا 1879 (ص ۲۶۲).

 - درگذشت Charles Ambrose Storey، بنا بر همه منابع کتابشاسی ایرانی و فرنگی 1967 است، در ایرانیکا 1968 (ص 281).

 

636م. نبرد قادسیه ... (رده بندی DSR و فرهنگ معین : 635م).

637م. محاصره تیسفون ... (رده بندی DSR : 635م).

756م. قیام سنباد ... (رده بندی DSR : 755م = 137ق).

820م. آغاز سلسله طاهریان ... (رده بندی DSR : 821م = 205ق).

935م. تاسیس سلسله بوییان ... (رده بندی DSR : 932م).

1001م. تصرف معبد سومنات ... (رده بندی DSR : 1002م = 392ق). 

1073م. به سلطنت رسیدن ملک‌شاه ... (رده بندی DSR : 1072م). 

1117م. به سلطنت رسیدن سنجر سلجوقی ... (رده بندی DSR : 1118م). 

1132م. درگذشت عمر خیام ... (رده بندی PIR : 517ق = 1123م). 

این اشتباه، از فرهنگ وبستر (Webster’s new biographical dictionary) که احتمالا مبنای کار ویکیپدیا نیز بوده، به منابع بسیاری سرایت کرده است. ظاهرا، فرانسوی ها به متون شرقی بیشتر اشراف دارند : رک: فرهنگ  روبر (Petit Robert, noms propres, 2010)، خیام، تاریخ تولد و درگذشت: 1050-1123.

1136م. تاسیس اتابکان آذربایجان ... (رده بندی DSR: 531ق = 1137م). 

1148م. تاسیس سلسله غوریان ... (رده بندی DSR: 612-390ق = 1215-1000م). 

1199م. به سلطنت رسیدن علاءالدین محمد ... (رده بندی DSR: 596ق = 1200م). 

1221م. درگذشت فریدالدین عطار ... (رده بندی PIR : 1230م).

1283م. درگذشت سعدی ... (رده بندی PIR: 691ق = 1292م). 

1810م. دومین ماموریت سرجان ملکم به ایران ... (مصاحب : 1809).

1826م. عهدنامه ترکمن چای ... (در خود عهدنامه : 1828م).

........................

* در تاریخ معاصر

- آغاز به کار بیمارستان مجهز نمازی در شیراز، در سایت این بیمارستان 1344ش=1953م است، در ایرانیکا 1955 است.

- آیت‌الله خمینی در دوم اردیبهشت (22 آوریل) دستور تشکیل سپاه پاسداران را می‌دهد، در ایرانیکا پنجم ماه مه.

- ترور مرتضی مطهری در ایرانیکا در روز نخست ماه مه درج شده، اما بر اساس منابع تاریخ معاصر، 12 اردیبهشت (روز معلم در ایران) برابر با روز دوم ماه مه است.

 

برخی افتادگی های تایپی:

 - افتادگی حرف­های ia در کلمه Babylonia (ص 260، س ۲، خ ۵)؛ حرف u در Houtum (ص ۲۶۶، س ۲، خ ۱۷)؛ حرف t در کلمه Litteratur (ص 266، س ۲، خ 27) ؛ حرف r از کلمه Baudenkmaler (ص 279، س ۲، خ 27)؛ حرف n از کلمه (Persian ص 280، س 1، خ 26)؛ s اضافی در انتهای Persien (ص 275، س ۲، خ 31)

و - کتاب enkmäler persischer baukunst، در کنگره ۲ جلدی است، در ایرانیکا
۷ جلدی (ص 275).

 

 

 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر تبریز در ایام سلطنت محمدعلی شاه (1909-1907) بر اساس اسناد بایگانی وزارت امور خا مقالاتی درباره خواجه نظام الملک طوسی داستان مسیح، داستان سَن ‌پی‌یِر، عنصرهای زبان فارسی دستورالعملی به فارسی برای رنگ کردن کاغذ مقالاتی درباره غزالی کاتبان دست‌نوشته‌های کهن کتابخانه مجلس آیین شناساندن نسخه‏هاى خطى‏ دو پژوهش درباره الکتاب (معرفی کتاب) Bibligraphie francaise de l,Iran جام جم (معرفی کتاب)
کلمات کلیدی وبلاگ نقد کتاب (۱۱) نسخه خطی (۱٠) نسخه شناسی (۱٠) codicologie (٥) ابن سینا (۳) avicenna (۳) ایران (۳) خواجه نصیرالدین طوسی (۳) فرانسیس ریشاردfrancis richard (۳) vocabulaires codicologiques (۳) نسخه های خطی (۳) قرآن (٢) اسناد دوره قاجار (٢) پادری padery (٢) صفویان (٢) ابن‌سینا (٢) هنر ایران (٢) کتابشناسی (٢) فارسی - فرانسه (٢) سیبویه (٢) مهر شناسی صفوی (۱) آلگ گرابار (۱) نسخه شناسی فرنگی (۱) مُهرشناسی ایرانی (۱) مُهرشناسی دوران صفوی (۱) سلسله پهلوی (۱) اسناد دوره صفوی (۱) امین‌الضرب (۱) قرآن عثمان (۱) احسان یارشاطر (۱) مجموعه خدایان ثمود (۱) وان دن براندن (۱) انقلاب مشروطه (۱) adam gacek (۱) کاتب (۱) کاغذ paper (۱) gazophylacium linguae persarum (۱) محمد‌تقی مسعودیه (۱) ادوارد گرانویل براون (۱) ذبیح‌الله صفا (۱) نسخه خطی فارسی (۱) سلجوقیان (۱) آموزش زبان سومری (۱) گرجستان (۱) کتابخانه ابراهیم سلطان (۱) مکتب شیراز (۱) جام جم (۱) آلبرت هوتم ـ شیندلر (۱) باغنو شیراز (۱) شَدُّ الازار (۱) دنیز اِگْل‏/ denise aigle (۱) هنر قاجار (۱) نظامى گنجوی (۱) چاپ سنگى (۱) ب و رابینسون/ robinson (۱) چرم و مرمت (۱) غزالی (۱) بت پرستی (۱) ابوعلی سینا (۱) سیاست نامه (۱) صفحه آرایی (۱) تورات (۱) شاه عباس (۱) مینیاتور (۱) روسیه (۱) مثنوی معنوی (۱) انجیل (۱) سفرنامه (۱) هند (۱) اصفهان (۱) استعاره (۱) مؤسسه نسخه‌های خطﻰ آکادمی ملی علوم آذربایجان (iman (۱) جلال الدین رومی (۱) نیکلسون nicholson (۱) موسیقی سنتی ایران (۱) محسن صبا (۱) سالتیکوف (۱) آسیای میانه (۱) edisud (۱) کتابخانه ملی مصر (۱) زبان فرانسه (۱) ایرانیکا (۱) آناتولی (۱) ت صباغ (۱) les metaphors de coran (۱) قحطی (۱) manuscrit (۱) جمهوری آذربایجان (۱) جمهوری تاجیکستان (۱) iranica (۱) ehsan yarshater (۱) تشریفات دیپلماتیک (۱) ظل السلطان (۱) فهرست مقاله و کتاب (۱) خواجه نظام الملک طوسی (۱) جنگ اول جهانی (۱) islamic codicology (۱) مینیاتور ایرانی (۱) قراقویونلو (۱) سیداحمدخان - آثار و شرح حال (۱) ریحانه خاتون، (۱) زبان عربی - نحو (۱) زبان عربی - نحو (۱) ژرار تروپو (۱) ژرار تروپو (۱) واژگان ایتالیایی - لاتین - فرانسه-فارسی (۱) کتابخانه مجلس ایران (۱) کاغذ رنگه (۱) فرانسیس ریشار francis richard (۱) داستان مسیح داستان سَن ‌پی‌یِر عنصرهای زبان فارسی (۱) historia christi persice ‎conscripta (۱) خاویر خرومه (۱) چاپخانه الزویر (۱) ایگانی‌های وزارت امور خارجة فرانسه (۱) تبریز در دوران مشروطه (۱) توفیق فهد (۱) سالنامه امیرکبیر (۱)
دوستان من کتابخانه های دیجیتالی جهانی کتابخانه ایرانشناسی مجلس انجمن ایرانشناسی فرانسه نوشته هایی درباره ایران گاهی سرک می کشد دانشگاه آکسفورد ترجمه شعر و ... دانلودهای مفید دانشگاه کمبریج میراث مکتوب پرتال زیگور طراح قالب